
حجم فایل : 282.6 KB
نوع فایل : پاور پوینت
تعداد اسلاید ها : 40
1 فلسفه علم و معرفت شناسی اسلامی
علم ديني دو مساله اصلی علم: علم بودن علم در گرو چيست؟
ديني: ديني بودن علم در گرو چيست؟
آيا علم، اسلامي و غيراسلامي دارد؟ تلقي رايج 1- علم بودن در گروي «استفاده از روش تجربي» است.
2- اسلامي بودن يک محتوا در گرو «استناد به متون ديني» است.
نتيجه: «علم اسلامي» ترکيبي بيمعناست.
نقد:
1- آيا شناخت واقعيت، منحصر در استفاده از روش تجربي است؟
2- آيا نظرات منافقان و خوارج، اسلامي است؟
در اسلام، اين دو همراه هم رشد يا افول کردهاند.
حداکثر،
بحث رابطه عقل و وحي (به عنوان دو ابزار شناخت) بوده،
نه رابطه علم و دين (دو مجموعه معرفتي در مقابل هم)
(ضرورت تغيير مبنايي حل مساله)
نکته: نزاع علم و دين، مساله تمدن غربي است يا تمدن اسلامي؟ قسمت اول:
مباحث تئوريک الف. بررسي مساله
از منظر مباحث مربوط به علم دو نکته روششناختي تفکيک مباحث معرفتشناسي از فلسفه علم
(گزاره معرفتي يا نظام معرفتي)
تفکيک دو سنخ تحليل:
«منطقي- فلسفي» يا «تاريخي- جامعهشناختي» تلقي اسلامي:
درصدد يافتن حقيقت، ذومراتب، داراي فضيلت، قرين ايمان
تلقي غربي: مفهوم امروزي «science»
درصدد تسلط بر عالم و آدم، حسي وتجربي (تقليلگرا)
تفاوت تلقي از علم در فرهنگ اسلامي و غربي معرفي اجمالي دو جريان کلان علمشناسي در غرب
الف) پوزيتيويستها: فقط آنچه تجربي است علم است.
پس دين و اخلاق و هنر و سياست و ... خارج از علم است.
مثال: طبقهبندي ISI در تفکيک علوم اجتماعي «social science» از علوم انساني «humanities»
ب) پستپوزيتيويستها: «تجربه ناب» نداريم، بلکه تجربهها آميخته است با پيشفرضها، ارزشها و ... .
پس علم واقعا يک مجموعه معرفتي نيست، بلکه يک پديده فرهنگي است و لذا نسبي است.
«science» چيست؟ ويژگي هاي علم و معرفت نزد پوزيتيويسم ويژگيهاي معرفت نزد پساپوزيتيويسم جمعبندي علم در فضاي فکري غرب ملاک علم روش تجربي است
اما فهميدهايم که روش تجربي ناب وجود ندارد
پس:
الف) پوزيتيويسم
چارهاي نداريم؛ تا حد امکان سعي ميکنيم مولفههاي غيرتجربي (پيشفرضها، ارزشها، نقش عالم و ...) را کنار بگذاريم
ب) پساپوزيتيويسم
فرقي بين علم و غيرعلم نيست (نسبيتگرايي)
ورود اين نگاه به جامعه ما محوريت روش تجربي در تحليل علم
نگاه پوزيتيويستي (مخالفان علم ديني):
تفکيک روش تجربي از روش عقلي و نقلي
نگاه پساپوزيتيويستي (برخي موافقان علم ديني):
جدي گرفتن مولفههاي فرهنگي در علم آیا نگاهی دیگر ممکن است؟ مادههاي مختلف قضيه در ذيل صورت واحد قياس قابل جمع است.
الف ب است + ب ج است = الف ج است.
تناقض بين محصول...