
حجم فایل : 452.6 KB
نوع فایل : پاور پوینت
تعداد اسلاید ها : 17
بنام خدا آرایه ادبی
جلسه9
مبحث : تشبیه بلیغ تشبیه بلیغ: *تشبیهی که وجه شبه و ادات از آن حذف شود.
مثال: برای حذف وجه شبه:
چو دریایی خون شده همه دشت و راغ جهان چو شب و تیغ ها چو چراغ . توضیح : « دشت و راغ ، به «دریای خون»/ «جهان» به «شب» / «تیغ ها» به «چراغ» وجه شبه محذوف :
قرمزی / وجه شبه محذوف ، تاریکی/ وجه شبه محذوف: روشنی
*حذف وجه شبه این امکان را برای ذهن فراهم می آورد تا هر نوع شباهنی را میان طرفین جست و جو کند و سرانجام بارزترین و مناسب ترین آن ها را بیابد. توضیح: شاعر « یار» خود را به «سرو، لاله و حور» تشبیه کرده است. *ویژگی تشبیه بلیغ: رساترین تشبیه و زیبا ترین آنهاست و تاثیر آن از انواع دیگر تشبیه بیشتر است. ارکان تشبیه بلیغ:
مشبه مثل: «تو» در (تو سرو جوی یاری، تو لالة بهاری)
مشبه به مثل: «سروجوی یار، لالة بهاری» در (تو سرو جوی یاری، تو لالة بهاری). *تفاوت تشبیه بلیغ با دیگر تشبیهات، حذف ادات و وجه شبه در تشبیه مثل : تو تو چوxن سروجوی یار بلند قاxمتی). *علت تاثیر بیشتر تشبیه بلیغ:
1- حذف وجه شبه: سبب تلاش ذهنی و لذت ادبی بیشتر میگردد و بر تاثیر تشبیه می افزاید.
2- حذف ادات تشبیه: اتحاد و همسانی مشبه و مشبه به را قوت می بخشد و تلاش و کندو کاو ذهن را افزایش می دهد. انواع تشبیه بلیغ:
*اسنادی: «مشبه به» به «مشبه» اسناد داده میشود. مثال : (علم نور است.)
مشبه مشبه به فعل اسنادی *اضافی: آن که یکی از طرفین تشبیه به دیگری اضافه می شود و آن را اضافة تشبیهی می نامند.
مثل : (درخت دوستی)
مشبه به مشبه مثال برای تشبیه بلیغ اضافی:
دست از مس وجود چو مردان ره بشوی تا کیمیای عشق بیابی وزر شوی
توضیح : در این بیت سعدی «وجود» را به «مس» و «عشق» را به «کیمیا» تشبیه کرده است. حال می بینیم هر کدام از ترکیبات «مس وجود» و «و کیمیای عشق» یک ترکیب اضافی (مضاف و مضاف الیه) هستند. مبحث: درس دهم: تشبیه مفرد- تشبیه مرکب
تشبیه مفرد- تشبیه مرکب:
تشبیه مفرد: تشبیهی است که مشبه به آن یک چیز است و صفت یا صفاتی که وجه شبه اند از همان یک چیز استنباط میشوند. مثال: تو همچو صبحی و من شمع خلوت سحرم / تبسمی کن و جان بینی که چون همی سپرم توضیح: مصراع اول دو تشبیه دارد:
1- تو : مشبه/ صبح: مشبه به / همچو: ادات/ روشنی و زیبایی/ وجه شبه محذوف .
2-من: شبه / شمع: مشبه به/ ادات و وجه شبه: محذوف می بینیم که در هر دو تشبیه: مشبه به و وجه شبه یک چیز است. تشبیه مرکب:
*تشبیهی است که وجه شبه در آن از دو یا چند چیز که با هم آمیخته اند گرفته می شود.
ویژگی های تشبیه مرکب:
1- در تشبیه مرکب هیئتی به هیئت دیگر مانند می شود یعنی طرفین تشبیه دو چیز یا ...