مرجع دانلود پاورپوینت های درسی

حجم فایل : 465.9 KB
نوع فایل : پاور پوینت
تعداد اسلاید ها : 12
بنام خدا آرایه ادبی
جلسه چهارم
قطعه ترجیع بند ترکیب بند  
قطعه: قالب شعری که قافیه تنها در پایان مصراع های زوج میآید. حداقل ابیات دو بیت است.
شکل هندسی قطعه: ---------- ----------X
---------- ----------X
---------- ----------X
توجه : در دیوان برخی شاعران مثل سنایی و ابن یمین مصراع اول بیت اول قافیه دارد. (یعنی بیت اول مصرع است).
*علت نامگذاری قطعه: بدان سبب است که گویا پاره ای (قطعه ای ) از میان یک قصیده است.
درون مایه و محتوای قطعه: دربارة یک موضوع خاص سخن گفته می­شود (وحدت موضوع)
مطالب آن اخلاقی، تعلیمی، حکایت ، شکایت و مدح و هجو می­باشد.
*تاریخچه قطعه: پیدایش قطعه به آغاز شعر فارسی برمی­گردد زیرا در شعر رودکی قطعات زیبایی یافت می­شود.
*قطعه سرایان معروف: انوری (قرن 6)، ابن یمین (قرن 8) پروین اعتصامی (قرن 14). ترجیع بند: غزل هایی است با قافیه های مختلف که بیت یکسان مصرعی با قافیة مستقل آنها را به هم وصل می­کند. به هر یک از غزلها (خانه یا رشته) و به بیت تکراری (ترجیع یا برگردان) گفته می­شود. شکل هندسی: -------X --------X
------- --------X
------- --------X
-------X
-------X درون مایه و محتوای ترجیع بند: هر یک از خانه ها غزلی است با محتوایی عشق، مدح ، ستایش ، عرفان . ترجیع بند سرایان معروف: قدیمی ترین نمونه از فرخی سیستانی است
زیباترین نمونه ها از سعدی و عاشقانه ها و هاتف اصفهانی (عارفانه) می­باشد. *نکته: ترجیع بند از قالب های خاص شعر فارسی است.
شرط زیبایی ترجیع بند آن است که بیت آخر هر خانه با بیت ترجیع (برگردان) آن از نظر معنی مناسبتی تمام داشته باشد. ترکیب بند:
همانند ترجیع بند از چند خانه یا رشته (غزل) تشکیل می­شود با این تفاوت که قافیة بیت مصرّع در میان بخش های آن متفاوت و نامکرر است. بر خلاف ترجیع بند که تکراری است.
قافیة رشته ها یا خانه های ترکیب بند مانند ترجیع بند است. ---------------- نکته:
تفاوت ترجیع بند و ترکیب بند در بیت برگردان است که در ترجیع بند این بیت عیناً تکرار می شود ولی در ترکیب بند تکراری نیست.
شمار بخشهای ترکیب بند همانند ترجیع بند، نامعین و در اختیار خود شاعر است. *درون مایه و محتوای ترکیب بند: همانند ترجیع بند مضامینی از قبیل رثا، مدح و عشق را در بر دارد. *ترکیب بند سرایان معروف: قدیمی ترین نمونه از (قطران تبریزی) است.
جمال الدین عبدالرزاق اصفهانی، وحشی بافقی و محتشم کاشانی از ترکیب بند سرایان مشهورند. پایان...